Bir fotoğrafın yapay zekâ ile üretildiği nasıl anlaşılır?
Kesin sonuç veren tek bir test yok. Ama birçok yapay zekâ aracı ürettiği dosyaya iz bırakıyor: imzalı bir İçerik Kimliği, görünmez bir filigran ya da dosya bilgilerinde aracın adı. Bu izlerden biri bulunursa güçlü bir işarettir. Hiçbiri bulunmazsa bu, fotoğrafın gerçek olduğunu kanıtlamaz.
1. Dosyanın ilk hâlini bulun
İzlerin çoğu dosyanın içinde saklanır ve dosya her paylaşıldığında bir kısmı kaybolur. Instagram, X, Facebook ve WhatsApp gibi uygulamalar yüklenen görselleri yeniden sıkıştırır ve dosya bilgilerini çoğu zaman siler. Ekran görüntüsü almak ise dosyanın içindeki her şeyi siler.
Bu yüzden mümkünse fotoğrafın ilk paylaşıldığı yerden, orijinal dosyayı indirin. Sosyal medyadan indirilen bir dosyada iz çıkmaması çok olasıdır ve bir şey kanıtlamaz.
2. İçerik Kimliğine (C2PA) bakın
İçerik Kimliği (Content Credentials, teknik adıyla C2PA), dosyaya eklenen imzalı bir kayıttır. OpenAI, Adobe, Google ve Microsoft'un araçları ürettikleri görsellere bu kaydı ekliyor; bazı kameralar ve telefonlar da çektikleri fotoğraflara ekliyor.
Kayıt, içeriğin hangi araçla üretildiğini ve “yapay zekâ ile üretildi” beyanını içerebilir. İmza geçerliyse ve imzalayan tanınan bir kuruluşsa bu, en güçlü kanıttır. Dosya imzadan sonra değiştirildiyse imza artık tutmaz; bu da ayrıca görülür.
3. Görünmez filigranları kontrol edin
Bazı şirketler görselin piksellerine gözle görülmeyen bir filigran yerleştirir. En yaygını Google'ın SynthID filigranıdır. Bu filigran, dosya bilgileri silinse ve görsel sıkıştırılsa bile çoğu zaman kalacak şekilde tasarlanmıştır.
SynthID'yi yalnızca Google'ın kendi aracıyla kontrol edebilirsiniz. Adobe'nin TrustMark'ı gibi açık kaynak filigranlar ise herkes tarafından okunabilir.
4. Dosya bilgilerine bakın, ama fazla güvenmeyin
Fotoğraflar genellikle EXIF ve XMP adı verilen bilgiler taşır: kamera modeli, çekim tarihi, kullanılan yazılım. Bazı yapay zekâ araçları buraya kendi adını ya da görselin üretim ayarlarını yazar.
Bu bilgiler imzasızdır; herkes birkaç tıkla ekleyip silebilir. Kamera bilgisi olan bir dosya yine de yapay zekâ ile üretilmiş olabilir. Bu yüzden dosya bilgileri yalnızca bir işarettir, kanıt değildir.
5. Gözle bakmak artık yetmiyor
Birkaç yıl önce bozuk eller, anlamsız yazılar ve tutarsız gölgeler yapay zekâ görsellerini ele veriyordu. Güncel modellerde bu hatalar büyük ölçüde azaldı. Gözle görülen bir tuhaflık şüphe için sebep olabilir, ama tek başına karar vermek için yeterli değildir.
Sonuçlar ne anlama gelir?
Kontrol aracımız her dosya için şu sonuçlardan birini verir:
- Yapay zekâ izi bulundu: Tanınan bir kuruluşun imzaladığı, sağlam bir yapay zekâ beyanı var.
- Yapay zekâ işaretleri bulundu: Yapay zekâya işaret eden bilgiler var, ama imzasız ya da doğrulanamıyor.
- İçerik kimliği bozulmuş: Dosya imzalandıktan sonra değiştirilmiş.
- Kamera bilgisi bulundu: Kamera bilgisi var, yapay zekâ izi yok. Bu, fotoğrafın gerçek olduğunu kanıtlamaz.
- Bir iz bulundu ama kaynağı doğrulanamadı: Bir iz var, ama nereden geldiği belirlenemedi.
- İz bulunamadı: Okunabilir bir iz yok. Bu da fotoğrafın gerçek olduğunu kanıtlamaz.
Sık sorulanlar
Hiç iz bulunamadıysa fotoğraf gerçek midir?
Hayır. Birçok yapay zekâ aracı hiç iz bırakmaz ve izler paylaşım sırasında silinebilir. İz bulunamaması yalnızca dosyada okunabilir bir iz olmadığını gösterir.
Instagram'dan indirdiğim bir fotoğrafı kontrol edebilir miyim?
Edebilirsiniz, ama Instagram dosya bilgilerini ve İçerik Kimliğini çoğu zaman sildiği için sonuç büyük olasılıkla “İz bulunamadı” olur. Görünmez filigranlar ise silinmemiş olabilir; bunun için Google'ın SynthID aracını da deneyin.
Ekran görüntüsünü kontrol etmenin bir anlamı var mı?
Çok az. Ekran görüntüsü yeni bir dosyadır ve orijinalin dosya bilgilerini ya da İçerik Kimliğini taşımaz. Görünmez filigranların bir kısmı ekran görüntüsünde kalabilir.