C2PA (İçerik Kimliği) nedir, nasıl okunur?
C2PA, bir dosyanın nereden geldiğini gösteren imzalı bir kayıttır; Türkçede İçerik Kimliği, İngilizcede Content Credentials olarak geçer. Bir besin etiketine benzer: içeriği kimin, hangi araçla, ne zaman ürettiğini ve sonradan nasıl düzenlendiğini yazar. Kayıt imzalı olduğu için, dosya değiştirilirse bu anlaşılır.
Kim geliştirdi, kim kullanıyor?
C2PA (Coalition for Content Provenance and Authenticity), Adobe, Microsoft, Google, OpenAI ve birçok medya ve teknoloji şirketinin birlikte geliştirdiği açık bir standarttır.
OpenAI, Adobe Firefly ve Google'ın görsel araçları ürettikleri dosyalara İçerik Kimliği ekliyor. Bazı Leica, Nikon ve Sony kameraları ile bazı akıllı telefonlar da çektikleri fotoğraflara ekliyor.
Avrupa Birliği Yapay Zekâ Yasası'nın 50. maddesi, 2 Ağustos 2026'dan beri yapay zekâ sağlayıcılarından ürettikleri içeriği makinenin okuyabileceği biçimde işaretlemelerini istiyor. Bu yüzden İçerik Kimliği taşıyan dosyaların sayısı artıyor.
İçerik Kimliğinde neler yazar?
Bir İçerik Kimliği şunları içerebilir:
- İçeriği üreten yazılım ya da cihaz (ör. bir yapay zekâ aracı ya da kamera modeli).
- İçeriğin kaynağı: kamerayla mı çekildi, yapay zekâ ile mi üretildi, yoksa ikisinin birleşimi mi.
- Yapılan işlemler: kırpma, renk düzeltme, yapay zekâ ile düzenleme gibi.
- Kaydı imzalayan kuruluş ve imza zamanı.
- Dosyanın, kayıt oluşturulduğu andaki parmak izi (karma değeri).
İmza nasıl doğrulanır?
Kayıt bir dijital sertifikayla imzalanır. Doğrulama iki soruya cevap verir. Birincisi: dosya imzadan sonra değişti mi? Değiştiyse parmak izi tutmaz ve bu açıkça görülür. İkincisi: imzalayan kim? Herkes kendi sertifikasını oluşturup bir dosyayı imzalayabilir. Bu yüzden imzalayanın C2PA'nın yayımladığı güven listesinde olup olmadığına bakılır.
İmza sağlam ve imzalayan listedeyse beyan güvenilirdir. İmzalayan listede değilse ya da sertifikasının süresi dolmuşsa beyan doğrulanamaz. Ama bu, dosyanın değiştirildiği anlamına gelmez.
Sınırları
İçerik Kimliği dosyanın içinde durduğu için silinebilir. Birçok sosyal ağ yüklenen dosyalardan bu kaydı çıkarır; ekran görüntüsü almak da kaydı siler. Bu yüzden İçerik Kimliği olmaması hiçbir şeyi kanıtlamaz.
Bu sorunu azaltmak için şirketler İçerik Kimliğini görünmez filigranlarla birlikte kullanıyor. Filigran, kayıt silinse bile içeriğin kaynağına dair ipucu taşıyabilir.
Sık sorulanlar
İçerik Kimliği sahte olabilir mi?
Herkes kendi sertifikasıyla bir dosyayı imzalayabilir. Bu yüzden imzalayanın güven listesinde olup olmadığı önemlidir. Kontrol aracımız listede olmayan bir imzacının beyanını kanıt değil, yalnızca işaret olarak gösterir.
İçerik Kimliğini kendim nasıl görebilirim?
Kontrol aracımıza dosyayı yükleyebilir ya da C2PA'nın resmî Content Credentials Verify sitesini kullanabilirsiniz. İki araç da kaydı okuyup imzayı doğrular.
“İmzalayan doğrulanamadı” ne demek?
İmzalayan sertifika güven listesinde değil ya da süresi dolmuş demektir. Bu durumda beyan doğrulanamaz. Ama dosyanın imzadan sonra değiştirildiği anlamına gelmez; o ayrı bir durumdur ve raporda ayrıca yazılır.